HABERLER
Dini Haber
A etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
A etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

BABİLONYA YARATILIŞ MİTOSU 'ENUMA ELİŞ' VE İSLAM

Hazırlayan: A.Kara
A, Allah ve Marduk, Anunnaki, Anunnakiler, Babil mitolojisi, din ve mitoloji, Enuma Eliş, İslam ve mitoloji, İslamiyet ve Babil, Kur'an'ın kökeni, Marduk, mitoloji, Mitoloji ve din, Yaratılış destanı,

BABİLONYA YARATILIŞ MİTOSU: "ENUMA ELİŞ"
(SÜMER YARATILIŞ MİTOSUNUN BABİL ÇEŞİTLEMESİ)


Yükseklerde Gök henüz isimlendirilmemişken,
Ve aşağıda, Dünya çağrılmamışken ;
Boş ama başlangıçta mevcut olan APSU, Vücuda getiren onları,
MUMMU ve TİAMAT – hepsini doğurandı o,
Birbirine karışmıştı suları.

Saz bitmemişti, bataklıklar ortaya çıkmamıştı.
Tanrıların hiçbiri vücuda gelmemişti,
Hiçbirinin adı yoktu, kaderleri belirlenmemişti;
İşte tam ortalarında tanrılar şekillendi.

Sümer mitolojisi ve İslam konulu yayında, ilgili Sümer efsanelerinin daha sonra Babil'e, farklı toplum ve kültürlere farklılaşarak geçtiğini belirtmiştim. Bunun üzerinden devam edelim.

Sümer yaratılış efsanesinde yaratılış eylemlerini gerçekleştiren tanrılar sayıca çok olsa da temelde Enki ve Enlil başrolü oynamaktaydı. Fakat ilgili efsane Babil'e geçtiğinde Babilonyalıların "Akitu" adını verdikleri Yeni Yıl Şenliği ile ilişkilendirilmesinden dolayı Sümer'de olduğundan daha fazla öneme sahip oldu. Öyle ki törensel bir hal alarak "bir zamanlar yukarılarda" anlamına gelen ve "Enuma Eliş" adıyla bilinen yaratılış destanı şiirinde kendine yer buldu. Yeni Yıl etkinlikleri her yıl sonbaharın başlangıcını simgeleyen 10 günlük kutlamalardan oluşurken, evrenin düzenlenmesini, hayatın yenilenmesini ve gelecek yıl için tüm insanlığın kaderinin yazılmasını vurgulamaktaydı.

Sümer dinini anlatırken "yazgı tabletleri"nin büyük bir öneme sahip olduğu görmüştük. Yaratılış mitosunun Babil çeşitlemesinde yaratılış tabletlerine sahip olacak olan tanrı "Marduk" olduğundan ilgili mitosun baş rolünde de Marduk bulunmaktadır. Babil mitolojisinde Enlil'in yerini alan bilgelik tanrısı Ea yani Enki'dir fakat Marduk Ea'nın oğlu olduğundan ve kendisine verilen görev ve yetkilerden dolayı Marduk ön plana çıkar.

Bu yaratılış mitosuna dair anlatıların en temel kaynağını İngiliz araştırmacıların bulduğu ve yaratılış destanının Babil çeşitlemesini içeren 7 tablet oluşturur ve bilginlerin çoğunun ortak görüşü bu efsanenin M.Ö. 2000 yıllının başlarına ait olduğudur.

Nasıl ki Enki ile Enlil'in baş rolleri Marduk tarafından ele geçirildiyse benzer şekilde Enuma Eliş'in Asur dilinde bulunan bir Asur çeşitlemesinde de Marduk'un yerini Asur tanrısı Asur'un aldığı görülmektedir. Yani imparatorluklarının, başkentlerinin ve tanrılarının adı olan Asur'u (Aşur) ilgili efsaneyi kendilerine göre uyarlarken efsanenin baş rolü konumdaki tanrının yerine getirmişlerdir.

"Enuma Eliş" bizim için bir destan olsa da antik Babil dininde bunun sihirli güçlere sahip bir ilahi-şiir olarak görüldüğü, bu yüzden de bilhassa Babilonya Yeni Yıl kutlamalarında rahipler tarafından okunduğu bilgisine bulunan tabletlerden erişilmektedir.

Nasıl ki Sümer mitoslarında ilk yaratıcı tanrıların daha öncesine dair anlatımlar bulunmuyorsa aynı şekilde Babil Yaratılış Efsanesi de doğrudan tatlı-su okyanusu Apsu ile tuzlu-su okyanusu Tiamat ve vezirleri Mummu (Mummu'dan bazen oğulları olarak bahsedildiği de görülür) dışında hiçbir şeyin bulunmadığı ilksel durumu ve bunların evreni yaratmasını anlatarak başlar. Fakat bu yaratıcıların nasıl var olduğu konusuna değinmez.

►Efsaneye detaylıca girmeden önce dikkat edilmesi gereken nokta şudur ki, efsanede adları geçen tanrı ve tanrıçalar insan olarak düşünülmemelidir. Bunlar gezegenleri, yıldızları, onların hareketlerini, doğadaki güçleri, kent devletlerinin mücadelesini ve siyasal gelişmeleri simgelemektedir. Yani ilgili Babil destanı çıplak gözle görülebilen gezegen ve yıldızların, doğa güçlerinin ilahlaştırılmasını ve bunlar üzerinden evrenin yaratılmasına dair oluşan inancı ve içerir.

Tuzlu su ile tatlı su olan bu iki tanrının karışmaları sonucu yeni tanrılar meydana gelir. Bunlardan ilk ikisi tanrı Lahmu (Lakmu) ve tanrıça Lahumu'dur (Lakamu).

Daha sonra Apsu ile Tiamat'ın çocukları olan bu ikilinin de birleşmeleri sonucu Anşar ile Kinşar, bunların da birleşmeleri sonucu gök-tanrı Anu ile toprak ve su tanrı Nidimmud, diğer bilinen adıyla Ea dünyaya gelir. Daha sonra, 50 isme sahip olan Babil'in koruyucu tanrısı, dünyanın ve cennetin efendisi lakaplı Marduk dünyaya gelir.
Marduk'a, Enki, Enlil, Ninhursag, Ninurta gibi tanrıların vasıfları yüklenir ve böylece Marduk Babil şehrinin baş tanrısı olur.

İlgili efsanede bir süre sonra ilksel tanrılar ile onların çocukları olan tanrılar kuşağı arasında çatışmalar yaşanmaya başlanır ve durum kendi çocuklarını öldürmek isteyen anne-baba halini alır. Yani İbrahimi dinlerde de karşılaştığımız, "yarattıklarını öldürmek isteyen" bir tanrı-tanrılar inancı görülür.

Başlangıç okyanusunu simgeleyen dişi deniz ejderhası yani bir yılan olan Tiamat'ın 2 yönlü kişiliği vardır ve bu yüzden bir yandan var ederken diğer yandan yıkmak ister.

Tanrıça Tiamat ve Apsu diğer tanrıların var olmasını sağlamıştı fakat artık genç tanrıların gürültüleri onları rahatsız etmeye başlar, öyle ki onları yok edip bu gürültüye bir son vermek isterler ve kendilerine akıl vermesi, nasıl yok edeceklerine dair yol göstermesi için Apsu'nun veziri Mummu'ya danışırlar. Tiamat onları yok etme konusunda istekli değilse de kocası Apsu oldukça kararlıdır çünkü genç tanrılar yok edildiğinde rahatlıkla uykusuna devam edebilecektir. Apsu ile Mummu bir yok etme planı hazırlarlar.

Fakat bu plan bir şekilde ortaya çıkınca genç tanrılar korku içinde koşturmaya başlarlar. Her şeyi bilen ve hatta Apsu'nun bile üstadı olan bilgelik tanrısı Ea yani Enki onların yok etme planına karşı bir plan geliştirir. Büyü yapma gücüne sahip olan Ea tüm genç tanrıları etrafında toplar ve onları saldırılara karşı koruması için sihirli bir çember çizerek büyülü sözlerini üfleyerek efsununu gerçekleştirir. Apsu derin bir uykuya dalınca Ea onun krallık tacını başından alır, onun doğaüstü ışınımını üstünden alıp giyerek onun güç ve kudretine de sahip olduktan sonra onu öldürür ve Apsu'nun üzerine diğer tanrılar için kutsal bir ziyafet yeri olması adına yine Apsu adında bir tapınak inşa ettirir.

Bu işte Apsu'nun yanında olan vezir Mummu'yu bağlar, burnuna bir ip geçirir ve onu hapseder. Fakat tanrıça Tiamat'a zarar vermez çünkü o kocasının bu planına karşı çıkmıştır.

Ea ile karısı Damkina'nın oğulları, yüreklere korku salan, haşmetli ve gözleri şimşek gibi çakan bilge tanrı Marduk inşa edilen bu Apsu tapınağında dünyaya gelir ve tanrıçaların emzirdiği Marduk'un olağanüstü güce sahip olduğuna değinilir.

Burada değinilmesi gereken önemli noktalar vardır. Örneğin Ea'nın büyülü sözler mırıldanıp üflemesi, yere çizdiği çember sayesinde kötülük ve saldırılara karşı koruma sağlaması gibi anlatıların farklı kültür, din ve inanışlarda kendine nasıl yer bulduğunu açıkça göstermektedir.

Yok etme planı engellenmiştir ama tanrılar kuşağı arasındaki çatışma bunlarla sınırlı kalmaz. Eşi öldürülen Tiamat bu durumdan çok rahatsızdır, yerinde duramaz olur, gece-gündüz demeden dolaşıp durmaktadır. Tiamat'ın genç tanrılar safında yer almış olmayan öteki çocukları, özellikle de ilk çocuğu Kingu bu durumu fırsat bilerek Tiamat'ı babaları öldürülürken olanlara göz yumduğu ve sessiz kaldığı için kınar, onu kışkırtarak öfkesini körüklerler. Tiamat'ı öylesine kinlendirirler ki tanrı Anu ve onun yandaşlarını yok etmek üzere harekete geçer. Bu sırada başkaldıran bazı tanrılar Ea'ya karşı gelerek tanrıça Tiamat'ın safına geçer.

İlk çocuğu olan Kingu'yu saldırının önderi yapan Tiamat onu silahlarla, yazgı tabletleri ile donatır ve kendi sihirli gücünü ona hediye ederek Kingu'yu tüm tanrılardan üstün kılar. Eylemleri bununla da kalmaz.Güçlü bir saldırı oluşturmak adına akrep-adamlar, at-adamlar yani kentaurlar, yılan ve ejderhalar gibi çeşitli canavar kalabalığını doğurur.

Tiamat'ın saldırı hazırlığı içinde olduğu Ea'ya haber verilince Ea bu tehlike karşısında korkuya kapılır, Anşar sıkıntılanır, ah çekerek dövünür. Büyükbaba Anşar, Ea'ya Apsu'ya karşı kazandığı zaferi anımsatarak onu cesaretlendirmeye çalışır ve Tiamat'a karşı çıkması gerektiğini söyler.

Ea Tiamat karşısında başarısız olunca Anşar, oğlu Anu'yu tanrılar meclisinin yetkileriyle donatır ve tanrıçayı amacından vazgeçirmesi için gönderirken ona şöyle der:

"[Git] ve Ti'amat'ın önünde dur [ki] ruhu [sakinleşsinl ve yüreği yumuşasın. [Eğer] senin sözünü dinlemezse, ona bizim [sözümüzü (?)]söyle ki sakinleşsin."

Tiamat ile görüşen Anu başarısız olur ve düşmanlarını yenmenin yolunun fiziksel güç kullanmaktan geçtiğini anlar, korkuya kapılır ve Anşar'dan görevden affını ister. Tüm Anunnakiler korku içinde beklemekteyken Anşar'ın aklına bir fikir gelir ve tanrılar meclisinde ayağa kalkarak bu görevin daha önce yiğitliğini kanıtlamış olan güçlü kahraman Marduk'a verilmesini önerir.

Babası Ea Marduk'a bu görevi kabul etmesini öğütler. Marduk tüm kuvveti dışa vurmuş halde ve büyük bir özgüven ile Anşar'ın huzuruna çıkarak bu görevi kabul eder ve şöyle der:

"[Anşar], sessiz kalma, dudaklarını aç; ben gidip senin gönlünde yatan her şeyi gerçekleştireceğim! Ey atam, yaratıcı, memnun ol ve sevin; yakında Ti'amat'ın ensesine ayağını basacaksın!"

Marduk görevi kabul etmiştir ancak tanrılar meclisinde kendisine eşit ve eksiksiz yetki verilmesini ve sözlerinin yazgıyı değiştirilemeyecek şekilde saptamasının kabul edilmesini şart koşar. Yani tanrıları kurtarması karşılığında bütün tanrıların en üstünü sayılmak ve tartışılmaz yetkiye sahip olmak istemektedir.

Anşar bu isteği kabul eder fakat kararın tanrılar meclisinde onaylanması gerekmektedir. Bunun üzerine Anşar veziri Kaka'yı çok uzaklarda yaşayan ve bu yüzden olaylardan haberdar olmayan Lahmu ile Lahamu'ya ve diğer tanrılara gönderir. Kaka gerçekleşen bu kavgalardan ve tehlikeden bahsederek onları Anşar'ın huzuruna çağırır, duydukları karşısında şaşkına dönen tanrılar dehşete düşüp, bağrışır ve korkuya kapılırlar.

Anşar'ın huzuruna gelen tanrılar kurultay sarayını doldurur ve ziyafet sofrası ile karşılanırlar.

“Şarap korkularını dağıttı, bütün tanrılar gevşeyip rahatladılar. Moralleri yükselen tanrılar; öçlerini alacak olan Marduk için yazgıyı belirleyip ilan ettiler."

Tanrılar Marduk'a en yüce konumu bağışlayarak ona evrenin bütünü üzerine krallık verirler fakat bu güce sahip olup olmadığını sınamak isteyerek orta yere bir giysi koyarlar. Marduk bu giysiyi önce görünmez kılıp daha sonra tekrar görünür kılınca (bazı araştırmacılar bu kısmı giysiyi önce tahrip edip daha sonra eski haline döndürdüğü şeklinde çevirmiştir) tanrılar ikna olur ve alkışlayarak "Marduk kraldır" derler. Ona krallık simgeleri olan Asa, taht, krallık giysilerini ve güçlü bir silah verir ve "Git Tiamat'ın hayatını kes!" derler.

Tüm tanrıların en yücesi konumuna gelen Marduk'un 50 ismi vardır, tıpkı tüm diğer Arap putlarını yok ederek en yüceleri konumuna gelen ve 99 isme sahip olan El-ilah gibi. Sizce bu benzerlikler tesadüf mü? Yoksa Sami din ve efsanelerinin Arap coğrafyasındaki yansıması mı? Kararı siz verin.

Destana devam edelim.

Savaş için kendini silahlandıran Marduk bir ağ yapar ve onu Anu'nun armağan ettiği dört yönün yeline taşıtır. Ok ve yay, topuz, şimşek ve korku salıcı örme demir zırh kuşanır. Yedi azgın tayfun yaratır, yağmur selini boşandırır, bedenini yakıcı alevlerle doldurur ve korkunç dört efsanevi yaratık tarafından çekilen fırtına arabasına binerek onu takip eden tanrılar ile birlikte Tiamat'a saldırmak üzere ilerler.

Önemli bir noktaya değinmekte fayda var ki tanrıların bu alevli fırtına arabaları tasvirleri ve onları çeken korkunç yaratıklara dair tasvirler ufak değişiklikler ile Hezekiel kitabına da girmiştir.

Marduk'u gören rakip tanrıların ve Kingu'nun içine korku düşer. Ti'amat kükreyerek Marduk'u korkutmak istediyse de Marduk bundan etkilenmedi ve Ti'amat'ı teke tek dövüşmeye çağırır.

Meydan okumayı kabul eden tanrıçayı ağını atarak kıstırır ve Tiamat Marduk'u yutmak için ağzını açtığında ağzını tekrar kapayamasın diye kötü yeli ağzından içeri yollayarak onu şişirir ve delip geçen, yüreğini parçalayan okuyla onu mıhlar.

Yenilgiyle korkuya kapılan Tiamat'ın cinleri kaçmayı denerken ağa takılıp bağlanırken önderleri Kingu'da yakalanıp bağlanır ve Marduk ondan yazgı tabletlerini alıp kendi mühürü ile mühürleyip göğsüne bağlayınca tanrılar arasında en yüce yetkiye ulaşmış olur.

Marduk sopasıyla Ti'amat'ın kafasını yarıp ana damarlarını keser ve kanını güney rüzgarları ile evrenin en uzak noktalarına kadar taşıtır. Tiamat'ın gövdesinden evreni yaratır. Tanrıçanın gövdesinin yarısı ile yeri diğer yarısı ile göğü var eder, yani yer ile göğü birbirinden ayırır ve göğü direklerle tutturur.

Gördüğünüz üzere Sümer mitolojisinde karşımıza çıkan yer ve göğün birbirinden ayrılması anlatımı Babil inanışında da devam etmektedir ve bunun yansımaları daha sonra Arap coğrafyasına ve Kur'an'a başlangıçta bitişik olan yer ile göğün ayrılması şeklinde geçmiştir.

Bu durum farklı kültürlerin kendi ilahlarını diğer ilahlarla güç yarışına sokmalarının, üstün kılma çabalarının bir sonucudur.

Sümerlerdeki inanış ile birebir aynı görüşü, düz dünya betimlemesini anlatan Kur'an'da, Allah'ın göğü direksiz olarak yükseltmesi anlatımı (Ra'd: 2) Kur'an'ı yazanların kullandığı akıllıca bir yöntemdir çünkü böylece kendi ilahlarının Samilerden onlara anlatılagelen Marduk'dan daha güçlü, kudretli olduğunu, göğü yukarıda tutmak için direğe bile ihtiyaç duymadığını vurgulamak istemişlerdir:

"Allah, gökleri gördüğünüz gibi direksiz olarak yükseltti. Sonra arşı istiva etti. Her biri belli bir süreye kadar hareket edecek olan güneş ve ayı buyruğu altına aldı. Kesin olarak Rabbiniz’le buluşacağınıza inanmanız için buyruğunu yürütüp, ayetleri uzun uzun açıklıyor." (Ra'd suresi 2.ayet)

Bu ve benzeri onlarca net kanıttan sonra eğer hala Arapların Sümer ve Babil efsanelerinden haberdar olmadığını söyleyecek olan varsa, bilmelidir ki kimseyi inandıramaz. Marduk ile Allah arasındaki bağlantı konusunda anlatılmayı bekleyen çok sayıda detay var fakat bunlar ayrı bir videonun konusu.

Efsaneye kaldığı yerden devam edelim:

Marduk Tiamat'ın yarısından yarattığı gökyüzünü tutması ve tanrıçanın sularının boşalmasını önlemesi amacıyla yerleştirdiği direkleri korumaları için bekçiler atar. Daha sonra Anu ve Ea'yı kendi bölgelerine yerleştirir.

Buradan sonra Marduk'un en önemli görevi olan evrene düzen verme süreci başlar; ki bunun da en önemlisi takvim oluşturmaktır. Evreni düzenlemesini güneşin doğup batacağı doğu ve batı kapıları yaptırmak, ayın değişim evrelerini saptamak ve ona geceyi aydınlatması için ışık vermek, takımyıldızlarını göklere yerleştirmek, baş ucunda Anu'nun, kuzeyde Enlil'in ve güney göklerinde Ea'nın olmak üzere üç göksel yolu birleştirmek olur.

Marduk önce yer ve göğü birbirinden ayırmıştı, şimdi de göğü kandillerle donatmış ve onları düzenlemiş oldu.

Tiamat yenildiği için onun yanında yer alan rakip tanrılar Marduk'un safındaki tanrılara hizmet ekmekle görevlendirilince tutsak tanrılar Marduk'tan bu görevi kendilerinden almasını isteyince Marduk babası Ea'nın da tavsiyeleri ile insanı yaratmaya karar verir.

Tiamat'ın öfkesini körükleyen ve esir tutulmakta olan Kingu bağlanmış bir şekilde yüce mahkeme karşısında yargılanır, Marduk'un talimatı ile Ea ve bazı tanrılar Kingu'nun ana damarlarını kesip onun akan kanından Sümerce'de "lullu" olarak görülen ve Sami diline "amelu" olarak çevrilen canlı soyunu yani insanı yaratır.

Böylece tutsak tanrıların zafer kazanmış olan tanrılara hizmet görevi onlardan alınır ve insanoğluna verilince insanoğlu hem eski tutsak ilahların hem de zafer kazanmış olan tanrıların yeme-içme ihtiyacını sağlamak hem de tapınak ayinleri ile ilgili işleri yürütmek durumunda kalır.

Böylece Marduk tüm tanrıların gözünde yükselir ve Anunnakiler saygılarının bir işareti olarak Marduk'un büyük tapınağı Esegila'yı ve Babil kentini inşa eder. Yaptıkları şölende Marduk'un 50 adını okurlar. Bir kurultay ile tüm yetkiyi ve otoriteyi ayrıca okudukları 50 adı resmi olarak verir, onun yolunu tüm yollar arasında birinci kılarlar.

Efsanede görülen Marduk'un 50 ismi ile Allah'ın 99 ismi yine toplumların tanrılarını soktukları güç yarışının bir sonucu-yansıması olabilir.

Antik Sümer ve Babil dinine baktığımızda bunların İbrahimi dinlere ciddi şekilde kaynak oluşturduğu ortadadır ve gelecekte ele alacağım mitoslar ile daha böyle yüzlercesinin olduğunu göreceğiz.

Bu durumu savuşturmak için teistler "bunlar dinimizin eskiden de var olduğunun kanıtıdır, fakat sonradan bozulmuştur, bozulmuş şekilleridir" deseler de yüzlerce antik toplumun tamamının bozulduğuna inanmak, bir savunma güdüsü ile dini kurtarma çabasından başka bir şey değildir.

Allah, Rab veya Yehova'nın iddia edildiği gibi bu ve diğer antik medeniyetlere peygamber göndererek onlara tek tanrıyı tebliğ ettiğine yada bir zamanlar onların da teistlerin tek ilahına taptığına dair hiçbir kanıt yoktur!
İlgili antik topluluklar konusunda teistlerin bu iddasını destekleyen bir tane bile çivi yazısı, kabartma veya herhangi bir belgenin olmaması bu iddiayı sadece içi boş bir teori yapar.

SÜMER MİTOLOJİSİ VE İSLAM

Hazırlayan: A.Kara


SÜMER MİTOLOJİSİ VE İSLAM


Kutsal Ereşkigal tahtında yerini aldı,
Anunnaki, yedi yargıç, onun huzurunda hükümlerini bildirdiler, 
Ölüm bakışlarını, gözlerini ona diktiler,
Sözleri üzerine, ruha işkence eden sözleri,
Güçsüz kadın bir cesede dönüştü,
Ceset bir kazığa asıldı.

Özellikle Ur, Uruk ve Kiş gibi yerlerde yapılan arkeolojik kazı çalışmaları ve Dicle-Fırat vadisi'nin eski kentlerinin bulunduğu bölgelerdeki araştırmalar Sümerlerin MÖ 4000 dolaylarında buralarda yaşadığını kanıtlamıştır.
Yaygın olan görüşe göre Sümerlerin bu deltaya Mezapotamya'nın kuzeydoğusundaki dağlardan geldiği düşünülüyor.

Ur kazılarını gerçekleştiren Sir Leonard Woolley, Sümerlerin tarımsal alanda oldukça gelişmiş olduklarını, tapınaklara, rahiplere, edebiyata, düzenleyici yasalara ve oldukça zengin bir mitolojiye sahip olduklarını belgeleriyle anlatmaktadır.

Evet, Sümerler Fırat-Dicle deltasına yerleşerek orada bir uygarlık kurmuş ve bunu günden güne geliştiriyorlardı fakat bir süre sonra Sami halklarının Sümer ve Akad bölgelerine saldırıları başladı, ilk Sami akınları Sümer üzerine gerçekleşti.

Samiler Sümer ülkesini yavaş yavaş ele geçirirken aynı zamanda yenilgiye uğrattıkları Sümerlerin sahip olduğu kültürü ve onların çivi yazılarını özümsediler fakat Arapça'nın atası olan ve büyük Sami dil grubunun önemli dallarından biri olan Akadça dilini kullanan Samiler Sümer dilini benimsemediler.

Fakat istilalar devam etti. Samiler bir süre sonra Amoritler olarak bilinen bir halk kanalıyla ikinci saldırı dalgasını gerçekleştirip başarılı olunca Babilonya'da ilk Amorit hanedanlığı kuruldu. Böylece Babilonya, Hammurabi yönetimi altında Sümer ve Akad bölgesinde egemenlik kurmuş oldu.

500 yıl kadar sonra Dicle vadisinin üst kavşağına, Yukarı Zap ile Aşağı Zap bölgesine yerleşmiş olan başka bir Sami halkı Babilonya'yı fethederek Mezopotamya'daki ilk Asur İmparatorluğunu kurdu.

Bunları bilmek önemli çünkü tamda bu nedenlerden dolayı bir mitolojinin Sümerli, Babilonyalı ve Asurlu biçimleri arasında büyük benzerlikler varken küçük farklılıklar bulunur.

Tüm bu bilgiler sonrası Sümer mitoslarına ve bu mitosların İslamiyette nasıl yer bulduğuna sırası ile bakalım.

En önemli Sümer mitosu Dumuzi ile İnanna ve burada konu alınan İnanna'nın yer altı dünyasına inişidir. Sümerce olan Dumuzi ve İnanna'nın Sami dilindeki karşılığı Tammuz ve İştar'dır. Dumuzi, yani Tammuz (Temmuz) ilkbaharda bitkilerin ve doğanın yeniden canlanışını sembolize ederken İnanna göğün kraliçesidir.
Sümerlerdeki ilkbahar kutlamalarının ve Samilerdeki Tammuz ayinlerinin ana motifini de bitkilerin yeniden canlanışını temsil eden Dumuzi'nin yeraltı dünyasında tutsak tutuluşu alır.

Bu efsaneye göre esir tutulan kocasını kurtarmak isteyen göğün kraliçesi İnanna, kız kardeşi tanrıça Ereşkigal'in egemenliğindeki yeraltı dünyasına, ölüler ülkesine iner. Fakat buraya inmeden önce önlem almalıdır. Bu yüzden İnnna, veziri Ninşubur'a "eğer üç gün içinde geri dönmezsem benim için yas törenleri yaptıktan sonra Nippur tanrısı Enlil, ay-tanrısı Nanna ve bilgelik tanrısı Enki'ye gidip yeraltı dünyasında iken öldürülmemi engellemeleri için onlara yalvar" der.

Akabinde İnanna kraliçelik kıyafetlerini gidip değerli takılarını takar ve ölüler dünyasına gider. Yeraltı dünyasının kapısına vardığında "7 kapı"nın bekçisi Neti ona meydan okur. Kızkardeşi Ereşkigal'in buyruğu doğrultusunda yeraltı dünyasının yasaları gereğince İnanna bu 7 kapıyı geçerken geçtiği her bir kapıda giysilerinin bir bölümünü çıkarır. 7 kapıdan geçen İnanna bunun ardından Ereşkigal'in ve yeraltı dünyası Anunnaki'sinin karşısına çıkarılır. Bunlar ölümün gözlerini İnanna'nın üzerine çevirince İnanna ölerek bir ceset olur ve kazığın üzerine asılır.

Aradan 3 gün geçer ve İnanna geri dönmeyince veziri Ninşubur daha önce onun emrettiği üzere harekete geçerek Enlil, Enki ve Nanna'dan yardım ister. Nanna ve Enlil bu işe karışmaya yanaşmazlar fakat Enki bir dizi sihir yaparak İnanna'nın tekrar dirilmesini sağlayacaktır. Enki, tırnaklarının dibindeki kirleri çıkarıp yaptığı efsun ile bunlardan, isimlerinin ne anlama geldiği bilinmeyen kurgarru ve kalaturru adında iki tuhaf varlık yaratır. Enki yarattığı bu iki varlık ile ölüler dünyasındaki İnanna'ya yaşam yiyeceği ve yaşam içeceği gönderir ve bu iki varlığa hayat içeceği ve yiyeceğini İnanna'nın cesedinin üzerine 60 kez serpmelerini emreder.

Kurgarru ve kalaturru emri yerine getirince İnanna tekrar dirilir fakat ölüler dünyası kanunları gereği orada ölen biri yerine birini bulup koymadıkça yeryüzüne asla geri dönemez. Fakat İnanna'nın bir şekilde geri dönmesi gerektiğinden onu dirilten bu iki cin daha sonra yeryüzüne çıkarak onun yerine geçerek yeraltı dünyasına gelecek kurbanlar ararlar. 
Cinler tanrı Şara'yı, Latarak'ı hatta İnanna'nın veziri Ninşubur'u bile alıp İnanna'nın yerine geçsin diye yeraltı dünyasına götürmek isteseler de İnanna tarafından kurtarılırlar.

İnanna yeryüzüne dönmek için ölüler diyarından ayrılırken orada evleri olan ölülerin gölgeleri, gulyabaniler ve harpyalar da onun peşine takılır. Bu hayaletimsi ve korkunç orduyla sarılmış olarak Sümer’i kent kent dolaşır.

İlgili tabletin bundan sonrası kırık olduğundan ne yazık ki okunamayan kısımları olsa da mit bununla sona ermediğinden öykünün birkaç adım sonraki süreci-devamı tabletlerin kalan-okunabilen kısmından elde edilebiliniyor.

İnanna kendisine eşlik eden cinlerle birlikte kendi kenti Erek'e vardığında orada kocası Dumuzi'yi bulur. İnanna'nın cinlerin elinden kurtardığı 3 tanrı İnanna'nın önünde eğilerek ona saygılarını göstermişlerdi, fakat tablette yazana göre Dumuzi İnanna'nın önünde eğilmeyince İnnana öfkelenir ve cinlere kendinin yerine geçmesi için onu yeraltı dünyasına götürmeleri emrini verir.

Bunları duyan Dumuzi güneş-tanrı Utu'ya yakararak yardım dilenir.

Bu efsanede dikkat edilmesi gereken büyük bir nokta var: İnanna'nın 7 KAPI'dan geçerek yerin 7 KAT altına yani 7 KAT cehenneme inişi.
Kur'an'da Hicr suresi 43-44.ayetlerde şöyle yazar:  "Kuşkusuz cehennem, o sana uyanların tamamının buluşma yeri olacaktır. Onun yedi kapısı var; her kapıya da onlardan bir kısmı ayrılmıştır"

Dumuzi ve İnanna mitosundaki 7 Kapı ve 7 katlı yer altı dünyası ile Hicr suresindeki 7 kapının sadece bir rastlantı olduğunu düşünüyorsanız ilgili incelemeye Sümer Yaratılış Mitosu ile devam edelim.

Sümer tanrılarının isimlerinin yer aldığı bir tablette adı "deniz" yani su ile bağlantılı olan bir ideogramla yazılan tanrıça Nammu, "göğü ve yeri doğuran ana" olarak betimlenir. Öteki mitoslardan göğün ve yerin başlangıçta tabanı yer, tepesi gök olan bir dağı oluşturdukları anlaşılmaktadır.
Gök, tanrı An ile, yer ise tanrıça Ki ile kişiselleştirilmiş ve onların birleşiminden hava-tanrı Enlil doğar. Enlil de gök ile yeri birbirinden ayırarak, dünyayı gökle yerin birbirinden hava ile ayrıldığı bir varlık biçimine sokar.

Burada dikkat edilmesi gereken çok önemli noktalar var:
İlk olarak görüyoruz ki Sümer efsanelerinde de canlı hayatı su ile başlıyor, sudan yaratılıyor.

Sümerleri istila eden Samiler ile bu efsanelerin Arapça gibi Akad alt dil gruplarına ve çeşitli kültürlere geçtiğini başlarda belirtmiştim. Bakalım Kur'an'da bunların izine ne şekilde rastlıyoruz:

Enbiya suresi, 30.ayette: "İnkâr edenler, gökler ve yer bitişik iken onları ayırdığımızı ve her canlıyı sudan yarattığımızı görmezler mi? Hâlâ inanmayacaklar mı?" yazar. Görüldüğü gibi bu anlatım Sümer efsanesindeki yaratılış sürecinin net bir kopyasıdır.

Önemli bir detayı belirtmekte fayda var ki Sümer mitoslarındaki bu yaratıcı kadın, yani tanrıça iken, İslamiyet'teki yaratıcı her ne kadar cinsiyet atfedilmemiş dense de bir erkek görünümündedir. Peki neden? Bu süreç neden ve nasıl gerçekleşti? diye düşünüyor olabilirsiniz. Bu önemli konuyu başka zaman ayrıca ele alacağım.

Sümer Yaratılış Mitos'una geri dönelim.

Enlil bitişik olan yer ile göğü birbirinden ayırdıktan sonra gökler ay-tanrı Nanna, güneş-tanrı Utu ve diğer gezegenler ve yıldızlar tarafından aydınlatılır. 

Bitkiler, sığırlar (yani hayvanlar), tarım araçları gibi ögeler Enlil'in emirlerini yerine getiren daha küçük tanrılar ile yaratılmış olsa da bunların asıl yaratıcısı olarak Enlil'e inanıldı ve ibadet edildi.

Babilonyalı bilgelik tanrısı Ea'nın önerisi doğrultusunda Enlil, tanrılara yiyecek ve giyecek sağlamaları için sığır-tanrı Lahar ve tahıl-tanrıça Aşnan olmak üzere iki küçük tanrı yaratır. Bu iki küçük tanrı sayesinde yeryüzünde büyük bolluk yaşanır. Ne var ki bu iki tanrı içip sarhoş olduktan sonra aralarında tartışmaya, kavga etmeye başlar, yaratılış görevlerini unutur ve yerine getirmezler; böylece tanrılar ihtiyaç duyduğu şeyleri elde edemez olurlar. İşte tam da bu duruma çare olması amacıyla insan yaratılır.

İlgili dizelere bakalım:
O günlerde, tanrıların yaratış odasında,
Onların Dulkug evinde Lahar'a ve Aşnan'a biçimleri verildi; 
Lahar ve Aşnan'ın yapılışında,
Dulkug Anunnaki'si yediler ama doymadılar;
Katkısız koyun sütlerini... ve iyi şeyleri,
Dulkug Anunnaki'si içtiler, ama kanmadılar;
Katışıksız koyun sürülerinin sağlayacağı iyi şeyler hatırına 
İnsana nefes verildi.

İnsanın yaratılışında ona nefes verildiğini söyleyen çok tanrılı Sümer pagan dininden sonra bir de Kur'an'a bakalım:
Hicr suresi, 29. ayet: "Onun şeklini tamamladığım ve ona ruhumdan üflediğim vakit siz de hemen onun için secdeye kapanın."
Secde suresi, 9. ayet: "Sonra ona düzgün bir şekil vermiş ve ruhundan ona üflemiş; sizi kulak, göz ve gönüllerle donatmıştır."
Görüldüğü üzere bu iki ayette de "insanın Allah'ın ruhundan bir nefes olduğu" yazar.

Şimdi de evrenin düzenlenmesi mitosunda tanrıça İnanna yani İştar'ın yaptıklarına bakalım:

Antik Sümer inanışında "yazgıların tableti" adı verilen nesnelere sıkça rastlanır. Bu tablet oldukça önem arz eder çünkü tanrının niteliklerinden biri de ona sahip olmaktır.

İşte bu efsanede İnanna, uygarlaştırıcı bir tanrı olma özelliği taşıyan Enki'nin sahip olduğu bu yazgı tabletlerini almak ister çünkü kendi kenti olan Erek'i onlar sayesinde geliştirmek, uygarlaştırmak istemektedir. Fakat bunun için önce "Mi" denen şeylere sahip olması gerekmektedir; ki buradaki "Mi" yazgı tabletlerine sahip olduğunda kazanılan güçlerdir.

Yazdı tabletleri ve dolayısı ile Mi'ler Enki'nin elindedir. Bu yüzden tanrıça, babası Enki'nin yanına gider, Enki'de onun gelişi adına bir şölen düzenler. Fakat bu şölende İnanna babasını sarhoş eder ve ondan Mi'leri yani tanrısal tüm kararları ve güçleri kendine vereceğine dair söz alır.
Tanrıça, babası Enki'den Mi'leri alarak göklerin teknesine yükleyerek kenti Erek'e doğru yelken açar.
Babası Enki kendine geldiğinde Mi'lerin olmadığını fark eder ve habercisi İsimud'u göndererek kızından onları geri vermesini ister. İsimud bu emri tam 7 kez tekrarlar fakat İnanna'nın veziri Ninşubur tarafından engellenir ve bu sayede tanrıça uygarlığın nimetlerini kenti Erek'e (Uruk) getirir.

7 rakamı tekrar karşımıza çıktı.
Peki neden 7 rakamı Sümerlerde bu kadar yaygın? Neden İnanna yerin 2-3 kat değilde 7 kat altına iniyor yada Enki neden emrini 4-5 kez değil de 7 kez tekrarlatıyor.
Bunun cevabı da sonraları detaylıca ele alacağım Sümer Kozmolojisinde yatıyor olsa da kısaca bilgilendirmek istiyorum.
Sümer dininde en güçlü ve önemli tanrılar "Karar veren 7 tanrıydı". Yani yönetimde 7 baş tanrı olduğundan 7 sayısı kutsal kabul edilirdi. Bu 7 tanrı ise o dönemde çıplak gözle görülebilen gezegen ve yıldızlar olan "Venüs, Mars, Merkür, Jüpiter, Satürn, Güneş, Ay" dı. Gezegenlerle kişiselleştirilmiş olan bu 7 ilahın her birine bir kat-cennet atanmıştı ve bu katların değerli taşlardan yapıldığına inanılırken kat sayısının yüksekliğine göre taşın değerinin arttığı düşünülürdü. En üst cennet olan 7.kat en değerli taş olan luludānītu'dan yapılmıştı.   

İnsanın yaratılışına Lahar ve Aşnan adlı tanrıların yaratılış mitosu üzerinden değinmiştim.
Sümer mitolojileri Babilonya'da bölgeyi fetheden yeni topluluğun kültürel yapısı ve kullandığı dili sebebiyle değişiklik gösterir. Buna rağmen insanın yaratılışı mitosunun Sümer ve Babil versiyonları arasında farklılıklar olsa da insanın yaratılış amacının toprağı sürmek, tanrılara hizmet etmek ve onların geçimlerini sağlamak olduğu konusunda büyük benzerlikler de bulunmaktadır.

Gözden kaçırılmaması gereken nokta Sümer inancındaki insanın yaratılış sebebinin "tanrılara hizmet" oluşu ile Kur'an'da da karşılaşılmaktadır. Örneğin Zariyat suresi 56. ayette: "Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım" ve Bakara suresi 21. ayette "Ey insanlar, sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize kulluk edin" yazar. 

Bu detaydan sonra insanın yaratılışını konu alan Sümer mitosuna devam edelim. Tanrılar yeteri kadar yiyecek alamadıkları konusunda yakınırlar. Bu gibi durumlarda başvurdukları bilgelik tanrısı su-tanrı Enki uykuda olduğundan tanrıların anası olan Nammu onu uyandırır. Enki'nin isteği üzerine ilkel okyanus Nammu ile doğum tanrıçası Ninmah diğer iyi ve soylu yaratıcıların da desteğini alarak derin suların üzerindeki balçığı karıp insanı var ederler.

Bu mitosta dikkat çeken şey şu ki yaratılışta "su" ile ilişkili olan Nammu ile Enki başlangıçta baş rolü oynarken diğer tanrıların da desteği ile derin suların üzerindeki balçığı, yani sudan arındırılmış "kuru balçığı" karıp el birliği ile insan yaratılıyor. Bu mitosun Kur'an'a Hicr suresi 26.ayet ile "Andolsun, biz insanı kuru bir çamurdan, şekillendirilmiş bir balçıktan yarattık." şeklinde dahil olduğu görülüyor.

İnsanın yaratılışı sonrası yaptıkları işi kutlamak isteyen Enki bir ziyafet düzenler. Enki ve Ninmah çok şarap içip sarhoş olduğunda Ninmah derin suların üzerindeki balçıktan biraz alıp kısır bir kadın ve hadım bir erkeği içeren 6 farklı insan yaratır. Enki hadım olan erkeğin görevinin krala hizmet etmek olduğunu bildirirken söz konusu mitos Enki'nin aklen ve bedenen zayıf bir insan yaratması ve Ninmah'a yarattığı bu acınacak yaratığın durumunu düzeltmesi için yakarması ile devam eder.
Ninmah hiçbir şey yapamadığı gibi böylesine kusurlu bir varlık yarattığı için Enki'yi lanetler.

Enki'nin aklen ve bedenen zayıf insan yaratması ile Nisa suresi 28.ayetteki "Allah (yükünüzü) hafifletmek ister; çünkü insan zayıf yaratılmıştır" arasında da bir çağrışım olabilir.

Söz konusu Sümer Tufan Mitosu olduğunda burada da azımsanamayacak detaylar ve ipuçları bulmak mümkün.

İnsanlığın tanrı tarafından büyük bir tufan ile öldürüleceği mitosu dünyanın her köşesinde farklı isim ve ufak motif farklılıkları ile görülebilen bir efsanedir. Bunun da en temel nedeni Mezopotamya üzerine sürekli gerçekleşen akınlar ve buradan diğer bölgelere gerçekleşen göç veya akınlardır.

Sümer Tufan mitosunda tanrıların insanları yok etmek isterken diğer yandan insanları kurtarmak isteyen tanrı Enki'dir. Enki Sippar kentinin sofu kralı Ziusudra'ya bir duvarın kıyısında dikilip beklemesini söyler çünkü ona tanrıların korkunç planından bahsedecek ve kurtulma yollarını anlatacaktır.

Başlayan tufan tüm kült merkezlerinin altını üstüne getirir ve bu durum şöyle anlatılır:

Yedi gün (ve) yedi gece sürdükten sonra Tufan ülkenin altım üstüne getirdi, (Ve) büyük suların üzerindeki fırtınalar koca kayığı bir o yana bir bu yana salladı durdu. 
Göklere (ve) yere ışık saçan [güneş-tanrı] Utu göründü. 
Ziusudra koca kayığının bir penceresini açtı, Kahraman Utu ışınlarını dev kayığın içine getirdi.
Kral Ziusudra Utu'nun önünde yerlere kapandı,

Daha sonra Kral Ziusudra bir öküz öldürür ve bir koyun boğazlar; yani tanrılara kurban verir. Kral'a ne olduğu tablette şöyle anlatılır:

Kral Ziusudra, Anu'nun ve Enlil'in önünde yerlere kapandı,
Anu (ve) Enlil hoş davrandılar Ziusudra'ya, Ona bir tanrınınki gibi sonsuz yaşam verdiler,
Bir tanrınınki gibi sonsuz soluk indirdiler onun için.
Sonra, kral Ziusudra'nın, bitkiler dünyasının (ve) insanlığın soyunun adını sürdüren kişinin,
Karşı taraftaki ülkede, Dilmun ülkesinde, güneşin doğduğu ülkede oturmasını sağladılar.

Yine dikkat edilmesi gereken noktalara gelelim:
Enki'nin Ziusudra'yı uyarması ile Cebrail'in Nuh'u uyarması, tufandan sağ çıkmak için kayık veya gemi inşa edilmesi gibi noktalar tamamen ortak. Yani Enki'nin yerini Cebrail almış. İbrahimi dinlerin bir çok mitolojiden beslendiği gibi en çok Sümer, Babil ve Mısır'dan beslendiği her defasında öne çıkacak bir gerçektir.

Daha önce defalarca olduğu gibi Sümer dininin kutsal olan 7 rakamı bu efsanede "7 gün ve 7 gece" ifadesi ile ortaya çıktığı gibi bir başka mitosta tekrar kendini gösterecektir.

Örneğin Enki ile Ninhursag mitosunda Ninhursag çılgına dönerek Enki'ye korkunç bir lanet okur.  Öyle ki tanrılar bile dehşete kapılırlar. Ninhursag'ın bu büyük laneti üzerine Enki bedeninin 7 yerinden hastalığa yakalanır.

Son olarak bir diğer ve İbrahimi dinlerde bariz şekilde yer almış, oldukça önemli mitos, temelde tarımcı, yani çiftçi ile çoban arasındaki rekabeti anlatan Dumuzi ile Enkimdu mitosudur.
Bu efsanede Babilonya adı İştar olan İnanna kendine bir koca seçecektir. Önünde iki seçenek vardır, ya çoban tanrı Dumuzi yani Tammuz ya da çiftçi tanrı Enkimdu'yu seçecektir. Güneş tanrı Utu kız kardeşine Dumuzi ile evlenmesini söylese de İnanna Enkimdu'yu istemektedir.

Dumuzi eş olarak onu seçmesini gerektiğini ve İnanna'ya Enkimdu'dan daha fazlasını sunabileceğini söylerken diğer yandan Enkimdu rakibi olan Dumuzi'ye İnanna'dan vazgeçmesi için hayvanlarına ot sağlamak, ona buğday ve fasulye vermek gibi türlü tekliflerde bulunur. İkili arasında sözlü yarışma devam eder ve İnanna sonunda eş olarak çoban tanrı Dumuzi'yi seçer.

İşte bu mitos toplumdan topluma aktarılırken giderek değişir, her kültürün efsanelerinde ve inanışlarında farklılaşarak yer alır. Öyle ki Yehova'nın çiftçi olan Kayin'in ürünlerinden oluşan adakları reddetmesinin temelini oluşturduğu gibi Kur'an'da şu şekilde yer alır:

“Onlara Âdem’in iki oğlu hakkındaki haberi gerçek olarak oku. Hani her biri birer kurban sunmuşlardı da birinden kabul edilmiş, ötekinden kabul edilmemişti..." (Maide suresi 27. ayet)

Sümerlileri yenen Sami'ler Sümer çivi yazısını benimsemiş olmakla birlikte, Sümerceden tamamen farklı olan bir Sami dili olan Akadça'yı yazabilmelerine olanak verecek uyarlamalar yaptılar. Tam da bu yüzden Babilonya ve Asurlularca benimsenen Sümer tanrı ve tanrıçalarının bir çoğu söz konusu Akad mitolojisi olduğunda uyarlanmış olan Sami adları ile görünürler. İnanna = İştar, Utu = Şamaş, ay-tanrı Nanna = Sin olurken tapınak isimleri ve ayin terimleri Sümerce biçimiyle değişmeden kalmıştır, tıpkı Latince'nin kilisenin dinsel tören dili olarak kalması gibi.

İşte bu yüzden ilerleyen süreçte Babil-İslam ilişkisini, Sümer ve Babil mitoslarının her birini tek tek ve daha detaylı şekilde ele alacağım gibi mitoloji ve arkeolojinin ortaya çıkardığı gerçekleri savuşturmak için sığınılan 124.000 peygamber yalanını da ayrıca işleyeceğim.
Mitolojiyi bilmek, geçmiş inanışlara dokunabilme, insan akıl ve hayal gücünün çalışma şeklini keşfedebilme ve dinlerin kökenine inebilme imkanı tanır.
Esen kalın!

YAHUDİLERİN AYIBI : "ŞİKSA"

Hazırlayan: A.Kara


YAHUDİLERİN AYIBI : "ŞİKSA"


Ben ve gönüllü yazar arkadaşlar her seferinde dinlerin insanları böldüğünü, çeşitli yollarla onları birbirine düşman ettiğini, bir kısıma diğerlerini aşağılattığını ve cinsiyetçilik yaparak kadını bir nevi yarı insan konumuna koyarak 2.plana attığını anlatıyoruz. Yahudiler arasında kadınlar için kullanılan 'Şiksa' kelimesi de bu durumun vücut bulmuş hallerinden biri.

Şiksa (Yidiş: (שיקסע) veya şikse, Yidiş dilinde Yahudi olmayan (Goy) kadınlar için kullanılan hakaret içeren sözcük.

Şiksa, iğrenç, kirli, tiksinilen şey anlamına gelen İbranice שייגעץ (şekets) sözcüğünden türemiştir. Yahudi olmayan kadınlara yönelik bir lekeleme amacı taşır. Buna rağmen bugün popüler kültürde nötr bir anlamda kullanılabilir. Örneğin: "shiksa goddess" (İngilizce: şiksa tanrıça) kalıbı, Sex and the City ve Queer as Folk ve The big bang theory gibi dizilerinde, bazı repliklerde kullanılmıştır.

Bu kelime Roma döneminden çok önceleri Yahudi olmayan biri anlamını da kazanmıştı. Goyim kelimesi gibi Yahudi olmayan dini veya etnik gruplardan bireyleri ifade etmek için de kullanılırken 'şiksa' sözcüğü özellikle kadınları hedef alır.

Yahudiler İncil zamanlarındaki Yahudi olmayan ulusların tümünü çoktanrıcı ve putperest olarak kabul ettikleri için İbranice goy kelimesi bir süre boyunca "dinsiz" anlamı kazanmıştı. Yani daha kapsamlı bir tanım olarak Goy kelimesi daha sonraları kullanılmaya başlanan ve "Dünya Ulusları" anlamına gelen 'ummot ha-olam' terimine karşılık gelir.

Goy terimi ses tonuna ve kullanıldığı bağlama, niyete göre tarafsız olabilirken sheigetz ve şiksa terimleri tarafsız falan değildir.

Sheigetz (שייגעץ veya İbranice ְשֵׁיְגֶּץ, çoğulu שקצים shkotzim, shgatzim) Yahudi olmayan bir erkek ya da genç adama işaret eden Yidce bir kelimedir ve aşağılayıcı bir şekilde kullanılır.

Oxford Sözlüğü'ne göre dişi muadili şiksa gibi sheigetz kelimesi de "hoşnutsuz, iğrenilen şey" anlamına gelen sheqeṣ'den türetilmiştir.

Eskiden Musevi olan ve artık bu dine inanmadığını söyleyen David Dvorkin dinden çıkış sürecini anlatırken bu konu hakkında şöyle diyor:

Bütün bu Hristiyan sosyal kurumların bir sonucu olarak Yahudi çocuklara her zaman (ve belki de hala) Yahudi olmayan kızların (Şiksalar) Yahudi erkeklerin çok çalışacağını bildikleri için uygun genç Yahudi erkekleri evlenmek için gözetledikleri söylenirdi. Buna sahip olmak dövmeyen, içki içmeyen, kadınların peşinde koşturmayan iyi kocaları olacağı anlamına geliyordu. Ancak dikkat çekici bir sorun vardı ki Yahudi olmayan bu büyüleyici kadınlardan biriyle evlenmeyi düşünen tüm "iyi" Yahudi erkekler buna dikkat etmeliydi. Çünkü aslında Yahudi olmayan her kadın (Şiksa) bir şırfıntı, sadakatsiz, savurgan ve hepsinden de en kötüsü itaatsiz, vefasız ve haindi. Bir Yahudi onlarla evlenirse "kirli bir Yahudi" olacaktı. Kısacası bir kızgınlık anında tüm gerçek hisleri ortaya çıkacaktı.
Bu beyin yıkama durumu ironik ve kaçınılmaz bir biçimde Yahudi olmayan her kadını Yahudi erkekleri için daha cazip hale getirecektir.

Erkekler için kullanılan etiketin çoğulu olan "shkotzim" eski dönemde işkenceye uğrayan Aşkenazi Yahudileri tarafından yaygın olarak kullanılan bir kelimedir.
Hayfa'lı Nacham Grossbard 1962 yılında Ciechanow Topluluğu için yazdığı Anıt Kitabı'nda Polonya'daki ilk yıllarına dair anılarını şöyle anlatır: "Maçın sonunda düdük çaldığında biz Yahudi çocuklar, Yahudi olmayan çocukların (shkotzim) bize attığı taşlar tarafından vurulmayalım diye eve kadar nefes nefese koşardık. "

Sheigetz'in kadınsı formu olan Şiksa terimi İncil'deki 'sheketz' kelimesine dayanmaktadır. Şiksa  (Yidiş: שיקסע, romanize: shikse) Yahudi olmayan bir kadın veya kız için sıkça kullanılan aşağılayıcı bir terimdir. Yidiş kökenli bu sözcük daha sonraları Lehçe ve Almanca'da olduğu gibi İngilizce'ye de geçti fakat sıklıkla Kuzey Amerika Yahudi kültüründe kullanıldı.

Ortodoks Yahudiler arasında bu terim Ortodoks dini kurallarına uymayan Yahudi kızını-kadınını tanımlamak için de kullanılır.

Şiksa kelimesinin etimolojisi kısmen çevirmene bağlı olarak "iğrenç şey", "kirli olan şey" veya "nefret edilen nesne" anlamına gelen İbranice שקץ 'shekets' teriminden türetilmiştir. Bazı sözlükler şiksayı Yahudi olmayan bir kız ya da kadına uygulanan aşağılayıcı ve saldırgan bir terim olarak tanımlarken Rabbi Jack Abramowitz 2014 yılında bunu "savunulamaz", "mazur görülemez" "ırkçı ve kadın düşmanı" bir terim olarak nitelendirdi.

Lehçe'ye de geçtiğini söylediğim şiksa veya sziksa ([saiksa] olarak telaffuz edilir) kelimesi bu dilde ise olgunlaşmamış yada henüz ergenliğe girmemiş genç kızlar için kullanılan, espiri özelliği taşıyan ama aşağılayıcı bir kelimeye dönüşmüştür.

KUR'AN'DA GENİŞLEYEN EVREN VE BÜYÜK PATLAMA (!)

Hazırlayan: A.Kara


KUR'AN EVRENİN GENİŞLEMESİNİ ve BÜYÜK PATLAMAYI ANLATIYOR MU?


Bu makalede Büyük Patlama'nın Kur'an'da yer aldığını iddiasına cevap vereceğim. Fakat önce bir uyarı:
Bazı arkadaşlar "bize ne Adnan Oktar'dan" yada "vere vere onun mealini mi örnek veriyorsun, o zaten sahtekar vs." diyebilir. Öncelikli olarak onun mealini veriyorum çünkü genişleyen evren, big bang gibi iddiaları ortaya atıp hakkında ingilizce kitaplar yazan ilk oryantalist odur. Daha sonra birçok meale bu adamın dansözlüğü adapte edilmiş, aynı anlam kıvırmalarına günümüzdeki birçok hoca da başvurmuştur. Yani Adnan dışında şuan onlarca mealde aynı anlam dansözlükleri devam etmektedir. Dolayısı ile bunun mimarı olan Adnan'dan söz etmem ve sonrasında diğer mealler ile kıyaslamam oldukça normaldir. Lütfen makaleyi buna göre okuyunuz.

MÜSLÜMANLARIN İDDİALARI

Kedicik sahibi Adnan Oktar'ın konuyla ilgili iddiaları şu yöndedir:

Evrenin genişlemesi, onun bir hiçlikten yaratıldığının en büyük ispatıdır. Bu, bilim tarafından 20. yüzyıla kadar keşfedilmemiş olmasına rağmen, Allah bize 1.400 yıl önce Kur'an'da bu gerçeği bildirdi:
Zariyat suresi 47.ayet: Göğü kudretimizle biz kurduk ve şüphesiz biz genişletmekteyiz.

Büyük Patlama'nın modern zamanda keşfedilmesinden 14 yüzyıl önce Kuran'da ortaya çıkan bir başka önemli husus yaratıldığı ilk sırada evrenin çok küçük bir hacim işgal ettiği yönündedir:
Enbiya suresi 30.ayet: İnkâr edenler, gökler ve yer bitişik iken onları ayırdığımızı ve her canlıyı sudan yarattığımızı görmezler mi? Hâlâ inanmayacaklar mı?
(Eve lem yerâ-lleżîne keferû enne-ssemâvâti vel-arda kânetâ ratkan fefetaknâhumâ(s) vece’alnâ mine-lmâ-i kulle şey-in hayy(in)(s) efelâ yu/minûn(e))

Bu mealde çok önemli bir kelime seçimi var. 'Bitişik' olarak çevrilmiş olan "ratk" kelimesinin Arapça sözlüklerde 'her biri karışmış, harmanlanmış' anlamına geldiği yazar. Yani bir bütünü oluşturan iki farklı maddeye atıfta bulunmak için kullanılır. "Ayırdığımızı" ifadesinin Arapça'daki fiili 'fatk'dır ve bir binayı yada yapıyı parçalayarak veya yok ederek ortaya çıktığını ima eder. Bir tohumun topraktan filizlenmesi bu fiilin uygulandığı eylemlerden biridir.

ANALİZ

Dikkate alınması gereken ilk önemli nokta Kur'an'daki ifadelerin çarpıtılmadan gerçek anlamları ile dürüstçe sunulup sunulmadığıdır.
Örneğin Zariyat suresi 47.ayetin Diyanet meali şöyledir:
Göğü kudretimizle biz kurduk ve şüphesiz biz genişletmekteyiz.
(Ve-ssemâe beneynâhâ bi-eydin ve-innâ lemûsi’ûn)
Fakat Harun Yahya adıyla bildiğimiz kediciklerin efendisi aynı ayeti:
“Evreni (Yaratıcı) gücümüzle inşa eden Biziz, ve aslında onu sürekli genişleten Biziz” diye çevirmiş.

Ayetin bu çevirisi sizce adil mi, dürüst mü? Tabi ki de değil..

Diyanet mealine ek olarak bir iki farklı kaynağın daha ilgili ayeti nasıl çevirdiğine bakalım:
Elmalılı Hamdi Yazır meali: Biz göğü kudretimizle bina ettik. Hiç şüphesiz biz, çok genişlik ve kudret sahibiyiz.
Süleyman Ateş meali: Göğü sağlam yaptık, biz genişleticiyiz (kudretimiz geniştir, göğü öyle genişleten biziz).

Bunlardan hiçbiri evrenin sürekli genişlemesi fikrini içermiyor. "Biz inşa ettik" (بَنَيْنَاهَا, beneynâhâ) tamamlanmış geçmiş zaman fiilidir. İlgili ayetler evrenin aksine doğrudan doğruya dünyayı ve gökleri anlatmaktadır, bunu hemen arkasından gelen ayetlerden anlamakta mümkün:

Zariyat suresi 48.ayet:
وَالْاَرْضَ فَرَشْنَاهَا فَنِعْمَ الْمَاهِدُونَ
"Yeri de biz döşedik; dolayısıyla güzel de yaptık!"
(Vel-arda feraşnâhâ feni’me-lmâhidûn)

Gökyüzünün ve yerin ikiciliği Kur'an'da tekrar eden bir temadır ve eski Araplar için ikisi birlikte tüm evren olarak kabul edilirdi ve çoğu Arap şiirinde genellikle birisine atıfta bulunulduğunda diğerinin onunla birlikte anıldığı, tekrarlandığı açıkça görülür.

48. ayetteki el mâhidûn الْمَهِدُونَ (yayıcılar) kelimesi, mehede مهد kökünden gelir; ki bu da düz, pürüzsüz bir yatağı yaymak anlamına gelir. Ayrıca bu ad kökten gelen ve yatak hatta genişlik anlamına gelen mehden (مَهْدًا) kelimesi eylemin geçmiş zamanda yapıldığını ifade eder ve bunun kullanımı dünyanın yaratılması hakkında diğer ayetlerde de görmekteyiz. Yani bu ayetlerdeki ifade devam eden bir süreçten ziyade geçmişte gerçekleşmiş, olmuş-bitmiş olayları ifade eder.

Kur'ân'ın kozmolojisi yayılmış vaziyetteki 7 katlı dünya ile (7 kat cennet) ve onun etrafında bulunan yıldızlar, gezegenler, güneş ve ay ile tamamen yer merkezlidir.

Fakat Adnan Oktar 47.ayetteki kelimenin anlamını Kur'an'ı bilime uydurma çabası ile kasten, insanları aldatmak amacı ile üç şekilde değiştirdi.

Oktar ilgili ayeti kavramsal olarak gerçekte olduğundan daha sofistike hale getirme, ikinci ve daha önemli çarpıklığı için daha güçlü bir temel sağlama çabası ile kasıtlı olarak "gökleri" "evren" olarak yanlış tercüme etmiştir.

Adnan Bey sadece "geniş oda veya genişlik sağlayıcı" anlamına gelen Arapça 'mûsi’ûn' kelimesini almakla kalmaz [3] aynı zamanda onu "genişleyen" anlamına gelen bir fiile çevirir. Tamamen gereksiz ve fazla sayıda zarf kullanımı ile aslında orada olmayan ek fikirleri Kuran'a eklemeye çalışır. Bu üç yöntemle bu ayetin anlamını Allah'ın gökyüzünü yaratmasının basit bir tanımından, Kur'an'da zerre bulunmayan Hubble'ın genişleyen evreninin bilimsel bir ifadesine dönüştürdü.

Maalesef aynı taktiği kullanarak insanları kandırıp dinde tutmaya çalışan başkaları da yok değil.

Oktar’ın Enbiya suresi 30.ayeti suistimal ederek çarpıtması en azından orjinal tercümesine daha sadık olmasına rağmen Zariyat suresi 47.ayetini kasıtlı olarak bozmasından daha meşru değildir. Yani çarpıtma için kullandığı birincil araç ayetleri tek başına ele alarak tamamen bağlam dışına çıkarma ve böylece gerçek anlamını gizlemektir.

Enbiya suresi 30.ayet (Oktar meali): O inkar edenler görmüyorlar mı ki,(başlangıçta) göklerle yer, birbiriyle bitişik iken, Biz onları ayırdık ve her canlı şeyi sudan yarattık. Yine de onlar inanmayacaklar mı?

Sonraki iki ayeti çeviriye dahil etmediğinde bu ayetin anlamı iddiası için ne kadar uygun görünüyor değil mi? İlgili ayete, devamındaki ayetler ile birlikte bakalım:

Diyanet meali:
30) İnkâr edenler, gökler ve yer bitişik iken onları ayırdığımızı ve her canlıyı sudan yarattığımızı görmezler mi? Hâlâ inanmayacaklar mı?
31) Yeryüzüne onları sarsmasın diye sağlam dağlar yerleştirdik; kolayca yollarını bulabilsinler diye orada vadiler, yollar açtık.
32) Gökyüzünü korunmuş bir tavan yaptık. Onlar ise, gökyüzünün işaretlerine sırt çevirmektedirler.

Şimdi ayeti asıl bağlamına geri döndürdüğümüze göre bir dakikanızı ayırarak Oktar’ın iddiasını Kur'an’ın gerçekte tanımladığı şeyle karşılaştıralım. İlgili ayette “yaratıldığında evrenin çok küçük bir hacim işgal ettiği” bilimsel gerçeğinin bir tanımı olduğunu iddia ediyor. Fakat esasen bu ayette herhangi bir anlamda hacme atıfta bulunulduğu şeklinde yorumlanabilecek hiçbir açıklama yoktur.

Fakat daha da önemlisi Oktar ve bazı İslamcılar burada açıklanan göklerin ve yerin “ayrılmasının” “Büyük Patlama” yada evrenin ilkel yaratılışı için bir atıf olduğunu iddia ediyor. Eğer durum böyleyse o zaman burada sözü edilen “yer” Dünya gezegenine atıfta bulunamaz çünkü yaratılışının tarif edildiği olaydan milyarlarca yıl sonra hala yaratılıyor olacaktı.

Başka bir deyişle Yahya ve birçok İslamcı buradaki “yer”in Dünya gezegeni değil “madde” anlamına geldiğini ima ediyor.

Fakat bir sonraki ayet bunun doğru olamayacağını kanıtlıyor. Çünkü bir sonraki ayette Allah aynı “yer”in üzerine dağları, vadileri ve yolları koyuyor. Bu ayetteki “yeryüzü” Dünya gezegeninden başka bir şeyi ifade ediyorsa bu nasıl olabilir? Bundan bir sonraki ayet gökyüzünü “gölgelik” veya “çatı” olarak tanımladığına ve ayetlerde yerden bahsedildiğine göre anlatılan şeyi madde olarak çarpıtmak ve “büyük patlama” nın tanımı olduğu fikrini ortaya atmak tamamen mantıksız ve imkansız bir hal alır.

Bu ayetler tam olarak göründükleri şeydir, çarpıtarak bilime uydurmaya çalışmak boşadır. İlgili ayetler Allah’ın Dünya gezegenini ve onun üstündeki gökleri yaratmasının bir tanımıdır, kesinlikle modern bilimde anlatılan evrenin yaratılmasının bir tanımı değildir.

Aslında göklerin ve yerin bir zamanlar Tanrıların ve Tanrıçaların etkinliği ile birleştirildiği ve ayrıldığı fikri Orta Doğu paganları arasında oldukça yaygındı. Örneğin Mısırlılar arasında dünyanın gökten ayrılması yeryüzü tanrısı Geb'in, karısı ve kız kardeşi olan gökyüzü tanrıçası Nut'tan istemsiz olarak ayrılması sonucu gerçekleşiyordu. Tıpkı Gılgamış Destanı'nda gök tanrısı An'ın (Anu) yer tanrıçası olan Ki'den ayrılması sonucu “gök ile yeryüzünün ayrıldığı” anlatımı gibi. Pagan referanslarının çoğu Kur'ân'da ve diğer semavi kitaplarda yazanlarla hemen hemen aynı anlatıma sahiptir. Çünkü Tanrı kelamı olduğu iddia edilen bu dinler dönemin pagan inancının devamından başka bir şey değildirler.

Kuran'da "Büyük Patlama" nın tanımlandığı iddiasının hatalı olduğunu ifade etmeye çalıştım. Aslında Kur'an “büyük patlama” konusundan tamamen habersizdir çünkü Dünya gezegeninin oluşumundan önce var olan gezegenlerden veya dışa doğru sonsuz uzaya uzanan bir evrenin farkındalığından yoksundur. Gökadaları, gökada kümelerini, kuasarları ve pulsarları ya da her şeyi bilen bir Allah tarafından kolayca söylenebilecek diğer şeyleri anlamıyor ve bize tartışmaya yer bırakmadı.

NE FETVA VEREYİM ABİME?

Hazırlayan: A.Kara


NE FETVA VEREYİM ABİME?


Diyanet İşleri Başkanlığına TOKİ projeleri ile ilgili şöyle bir soru yönelttiler:
TOKİ tarafından uygulanan Sosyal Konut Projesinin dini hükmü nedir?

Başkanlık, projelerde ev almak için kullandırılan kredileri veren kamu bankalarının amacının faiz elde etmek olmadığı, amacın gelir elde etmek değil ev almak olduğunu söyledi. Yani diyanet bu projeden yararlanmanın caiz olduğunu söyledi.

Kurul fetvasında yayınlanan cevap özetle şu şekilde:
“İslam’da faiz, kesin olarak haram kılınmıştır. Bir zaruret bulunmadıkça faiz almak da vermek de caiz değildir. İş kurmak veya genişletmek; ev, araba satın almak üzere kişi, kuruluş veya bankalardan alınan faizli krediler de bu kapsamdadır ve caiz değildir. TOKİ aracılığıyla devreye alınan son uygulama ise devletin, alt veya orta gelirli vatandaşlarına yönelik olarak ürettiği bir sosyal konut projesidir. Bu projede, peşinat haricindeki tutar, kamu bankaları vasıtasıyla kredilendirilmekte olup devletin söz konusu borçlandırmadaki amacı, faiz geliri elde etmek değil, aksine ödeme güçlüğü içindeki vatandaşlarının ev sahibi olmalarına yardımcı olmaktır.

Bu itibarla, devlet TOKİ’nin bu uygulamasında başka bir yolla konut alma imkânı tanımadığından, belirtilen niyet ve amaçlar doğrultusunda söz konusu projeden yararlanmak caizdir.”

Hani hep anlatmaya çalışıyorum ya, din ve siyaset tamamen insanları yönetmek, istediğini elde etmek ve yaptırmak içindir diye, işte bu olay da yüz binlerce örnekten sadece biri. Zamanında "ben peygamberim" "Tanrı benimle konuşuyor" diyen ve peygamber olduğuna inanılan ne kadar zat varsa hepsinin amacı da bugünden farksızdı. Yani amaçları isteklerine ulaşmaktı.

Domuzu haram kılarak yetiştirdikleri küçükbaş hayvanların satışının baltalanmasını engellemek,
Savaşta ele geçirilen kadını ganimet ilan ederek onları köle pazarlarında satma yani para kazanma veya onları kendisi ve çevresindeki destekçilerinin arzuları için kullanma imkanı elde etmek,
Haklarında çıkarılan dedikodulara karşı halkı ilahi mesaj geldi diyerek Tanrı ağzıyla korkutmak,
Eşleri ile yaşadıkları sıkıntıları bile Tanrıyı ortak ederek sahip oldukları kadınları dizginlemek,
Yine sözde ilahi mesajlar sayesinde gönlünün istediği hangi kadın varsa ona sahip olabilmek,
Dönemin önde gelenlerine veya güçlü kabileleri göz kırpan, onları safına çekmeyi amaçlayan söylemler üretebilmek,
Yanında savaşacağı insanlara vaatler vererek onların ölüm korkularını bastırmak,
Allah söyledi, görüşmeden önce bana görüşme parası verin diyerek keseyi doldurabilmek,
Allah öyle emretti, Allah'ın isteği buymuş diyerek evlatlığının karısını kendi karısı yapabilmek,
Bakın, Allah baskın yapan atları, yani aynı zamanda onlara binen sizleri de övüyor diyerek fedailere gaz verebilmek,
Koskoca Allah ganimetten 5 de 1 pay istiyor diyebilmek,
ve bunlar gibi yüzlerce işi halledebilmek, isteklerini yerine getirebilmek için DİN mükemmel bir araçtı.

Günümüzde de görüyoruz ki DİN hala mükemmel bir araç ve nerede para var ise, nerede siyaset var ise orada mutlaka din var. Çünkü dini kullanarak inançlı olan insanların sizin eylemleriniz karşısında susmasını, size karşı sessiz kalmasını hatta sizi şakşaklamasını bile sağlayabilirsiniz.
O yüzden Din ve Siyaset aynı elin parmakları gibidir ve gerek oy toplarken, gerek halkı yönetirken, gerek eylemlerini haklı gösterirken kullanılabilecek en etkili ve mükemmel araç dindir.

Bu yüzden de Diyanet haram olan faize bir kılıf bularak iktidara yaranmak için bir nevi NE FETVA VEREYİM ABİME fetvası vermiş, bu şekilde siyasi iktidara da destek olmuştur. Şaşırdım mı? Hayır...

KUR'AN'DA EMBRİYO

Hazırlayan: A.Kara
A, din, islamiyet, Kurandaki çelişkiler, Embriyo mucizesi, Kuranda embriyo, Kur'an'ın embriyo hatası, Nutfe, Alaka, Et giydirdik, Kuran ve bilim, Bilim ve Kur'an, Kur'an mucizeleri,

KUR'AN EMBRİYO OLUŞUMUNU BİLİME UYGUN OLARAK AÇIKLIYOR İDDİASI


Müslümanlar Kuran'da bilimsel olarak doğru bir embriyolojik gelişme anlatımının mevcut olduğunu iddia eder. Müslüman topluluklar, şeyhler ve bazı modernist İslamcılar Kuran'daki embriyolojik evrelerin İslam'ın bilimsel bir mucizesi olduğunu ve Kur'an'ın ilahi bir kökene dayandığını iddia ediyor. Ancak eleştirmenler ayetlerin bilimsel olarak yanlış olduğunu ve o sırada mevcut olan Yunan teorilerinden etkilendiğini iddia ediyorlar.

Bu ayete dair savunucuların yorumları Müslüman olmayan tıp uzmanları Dr. Maurice Bucaille ve daha sonra Dr. Keith Moore'un vahabi din adamı Abdul Mecid el-Zindani ile birlikte yazdığı "İslami İlaveler" başlıklı kitabının özel bir baskısında yayımlandığında ciddi anlamda ortaya çıktı. Bununla birlikte bazı eleştirmenler Moore'un, Cidde'deki Kral Abdülaziz Üniversitesi Embriyoloji Komitesi ile birlikte çalıştığı için ev sahiplerine ve yatırımcılarına sadece dudak hizmeti verdiğine inanıyor, yani onlar adına savunuculuk yaparak çıkarlarını koruyor. Moore’un İslami iddialarla ilgili bu övgülerine Dr. Zakir Naik ve şuan ceza evinde olan kedicik sahibi Adnan Oktar'dan destek gelmişti. Dr. Myers gibi eleştirmenler ise embriyolojiden söz eden Kur'an ayetlerinin bilimsel gerçeklerle uyuşmadığını ve kabul edilemez olduğunu söylüyor.

Birçok bilim insanı ve araştırmacı Kur'an embriyolojisi ile Pergamonlu Galen tarafından öğretilenler arasındaki olağanüstü benzerlikler hakkında yazmıştır. Galen, Muhammed zamanında Suriye ve Mısır'da çalışmalarına devam eden oldukça etkili ve sözü geçen bir Yunan doktoruydu (d. 130 CE). Kur'an'daki embriyo evreleri ve Galen ile Yahudi Talmud'u arasında çarpıcı benzerlikler bulunmaktadır. Ancak, ilginç ve çok muhtemel olsa da bu etkileri incelemek şimdilik gereksizdir. O konuyu daha sonra ele alacağım çünkü bu makale yalnızca İslami web siteleri ve kamuoyu tarafından yapılan iddialara ve bu iddiaların geçerliliği ile ilgili eleştirilere odaklanacaktır.

Kuran, Klasik Kuran Arapça ile yazılmıştır. Bu nedenle Kur'an'daki tüm terimler Modern-Standart Arapça'dan kolayca çevrilemez. Embriyo mucizesine ilişkin Kur'an'da geçen ilgili kelimeleri inceleyelim:

Nutfe (نُطْفَةً) : Meni damlası
Alaka (عَلَقَةً) : Sülük ve sülük gibi yapışarak kan emen canlılar veya pıhtılaşmış kan
Mudga (مُضْغَةً) : Bir ısırımlık et parçası
İzâmen (عِظَٰمًا) : Kemik, özellikle uzuv kemikleri
Kesevnâ (كَسَوَ) : Giydirdik
Lahmen (لَحْمًا) : Et

KONU İLE İLGİLİ  BAZI AYETLER

(İlgili ayetlerde Diyanetin Kur'an'ı bilime uydurma çabası ile eklediği parantez içlerine dikkat, güya apaçık olduğu söylenen kitapta Allah'ın açıkça izah edemediğini Diyanet izah ediyor)

Mü'minun suresi 12-14.ayetler:
Gerçek şu ki biz insanı çamurdan alınmış bir özden yaratıyoruz;
[Ve lekad halaknâl insâne min sulâletin min tîn(tînin)]
Sonra onu sağlam bir korunakta nutfe haline getiriyoruz.
[Summe cealnâhu nutfeten fî karârin mekîn(mekînin)]
Ardından nutfeyi (döllenmiş yumurta) alakaya (rahimde asılıp beslenen embriyo) çeviriyor, alakayı şekilsiz et (görünümünde) yapıyor, bu etten kemikler yaratıyor, daha sonra da kemiklere adale giydiriyoruz; nihayet onu bambaşka bir yaratık halinde inşa ediyoruz. Yapıp yaratanların en güzeli olan Allah çok yücedir.
[Summe halaknân nutfete alakaten fe halaknâl alakate mudgaten fe halaknâl mudgate izâmen fe kesevnal izâme lahmen summe enşe´nâhu halkan âhar(âhara), fe tebârekallâhu ahsenul hâlikîn(hâlikîne)]

Hac suresi 5.ayet:
Ey insanlar! Öldükten sonra dirileceğinizden kuşku duyuyorsanız şunu unutmayın ki, biz sizi topraktan, sonra nutfeden, sonra alakadan, sonra belli belirsiz et parçasından yarattık ki size (kudretimizi) açıkça gösterelim; ve biz dilediğimizin rahimlerde belirli bir vakte kadar kalmasını sağlarız, sonra sizi bebek olarak çıkarırız, ki daha sonra yetişkinlik çağınıza erişesiniz. İçinizden kimi erken vefat ettirilirken kimi de önceden bildiklerini bilmez hale gelinceye kadar ömrün en düşkün çağına eriştirilir. Öte yandan yeryüzünü kupkuru ve cansız görürsün; üzerine yağmur indirdiğimizde ise (bir de bakarsın) canlanıp kabarır ve her cinsten güzel bitkiler çıkarır.
[Yâ eyyuhen nâsu in kuntum fî raybin minel ba’si fe innâ halaknâkum min turâbin summe min nutfetin summe min alakatin summe min mudgatin muhallekatin ve gayri muhallekatin li nubeyyine lekum, ve nukırru fîl erhâmi mâ neşâu ilâ ecelin musemmen summe nuhricukum tıflen summe li teblugû eşuddekum ve minkum men yuteveffâ ve minkum men yuraddu ilâ erzelil umuri li keylâ ya’leme min ba’di ilmin şey’â(şey’an), ve terel arda hâmideten fe izâ enzelnâ aleyhel mâehtezzet ve rabet ve enbetet min kulli zevcin behîc(behîcin)]

Mü'min suresi 67.ayet:
Sizi toprak, sonra nutfe, sonra alaka aşamalarından geçirerek yaratan O’dur. Sonra O sizi bir bebek olarak hayat alanına çıkarır; ardından güçlü çağınıza ulaşıncaya, sonra da yaşlılar haline gelinceye kadar sizi yaşatır; içinizden bazıları bundan önce vefat eder. Sonuçta belli bir vakte kadar yaşamaktasınız. Umulur ki (bunlar üzerine) akıl yorarsınız.
[Huvellezî halakakum min turâbin summe min nutfetin summe min alakatin summe yuhricukum tıflen summe li teblugû eşuddekum summe li tekûnû şuyûhâ(şuyûhan), ve minkum men yuteveffâ min kablu ve li teblugû ecelen musemmen ve leallekum ta’kılûn(ta’kılûne)]

BİLİMSEL DOĞRULUK

Kuran'daki embriyoloji genellikle modern, bilimsel bir bakış açısıyla eleştirilir. Bu makale boyunca referanslar dahil daha ayrıntılı bilgi verilmektedir, ancak ana eleştiriler şöyledir:

1) İlgili ayetlere bakıldığında tıpkı Galen ve Yahudi Talmudu'nda da olduğu gibi embriyonun ilk oluşum aşamasının kadın rahminde bulunan bir sıvı ile karışan spermden oluştuğu inancı görülmektedir. Dahası, Kuran'ın yazarının kadınların sahip olduğu yumurtalıkların varlığının farkında olduğuna dair hiçbir işaret yoktur.

2) Kur'an'da embriyonun daha sonra kan pıhtısı olduğu söylenir. Bütün klasik tefsirler 'alaka'nın kan, donmuş kan yada pıhtılaşmış kan olduğunu yazar ve klasik Arapça sözlüklerde kelimenin tanımı budur.
Biyolojik anlamı açıkça ortada olan bu Arapça kelime için alternatif anlamlar aramak ve anlamı kabak gibi ortadan olan bu kelimeyi embriyolojiden bahsederken kullanmak çok saçmadır. Hatalı seçilen bu sözcük insanlar arasında haklı bir yanlışlığa neden olduğu için yüzyıllardır birtakım insanlar embriyonun pıhtılaşmış kan olduğunu düşünerek kandırıldılar (gerçek bir embriyo hiçbir yönden kan damlası veya kan pıhtısı değildir).

3) Mü'minun suresi 14.ayette kemiklerin etle kaplanmadan önce oluştuğu söylenir. Halbuki kemiklerin kıkırdak modelleri çevredeki kaslarla yani etlerle aynı anda ve paralel olarak oluşmaya başlar ve bu kıkırdak tam anlamıyla kemik ile yer değiştirir. Yani önce kemiğin oluşup sonra etin onu sarması gibi bir durum söz konusu değildir.

Kur'an'da yazanlar yanlış tanımlamalar ve savunucuların yaptığı keyfi varsayımlar olmadan incelendiğinde bir çocuğun rahimdeki fiili gelişim süreci ile hiçbir benzerliği bulunmayan bir dizi sıralamanın olduğu görülmektedir.

MÜSLÜMAN ARGÜMANLARI

KOZ / KİL / ÇAMURDAN YARATILIŞ

Daha önce bahsettiğim Kur'an'ın embriyoloji ile ilgili ayetlerindeki, toz (tubarin تُرَابٍ), çamur (hamain حَإٍمَإٍ), kil (teenin طِينٍ) veya şekillenmiş balçık (salsalin صَلْصَٰلٍ) gibi ifadeleri kargaşaya neden olur. Secde 7-8, Ali İmran 59 ve Hicr 26 gibi ayetlere bakıldığında bunların yalnızca Adem'in yaratılmasıyla ile ilgili olduğu, embriyoloji iddiası olan diğer ayetlerin ise insanın yaratılışından bahsettiği açıktır. İslam alimlerinden İbn-i Kesir gibi alimlerin düşüncesi de bu yöndedir.

Özellikle Adem'in kilden yapıldığını söyleyen ayetlere bakıldığında, kilin kalıplanmış ve şekillendirilmiş bir yapı malzemesi olduğu ve katalitik bir  bileşik olmadığı göz önünde bulundurulduğunda bazı Müslümanların Kuran ile Dünyadaki tüm yaşamın kökenine dair attığı iddianın mantıklı bir tarafı bulunmamaktadır.

Yine kesinlikle embriyoloji ile ilgili olmasa da bazı İslami web sitelerindeki bir başka iddia kil ve insanın benzer bileşimlere sahip olduğudur. Bilim ve Teknoloji Odaları Sözlüğü, kili "ince dokulu, tortul veya artık bir tortu olarak tanımlamaktadır. Kildeki temel elementler silisyum, alüminyum, hidrojen ve oksijendir. Eğer Silisyum ve Alüminyum varsa, yaşamın korunmasında oynayacak rolleri son derece sınırlandırmıştır. İnsan tarafından ihtiyaç duyulan azot, sodyum gibi diğer elementler  kilde az miktarda bulunur ve kirletici-atık maddeler olarak kabul edilir. Yani kil ve insan bileşimleri arasında benzerlik yoktur.

Nutfe (نُطْفَةً) Bölümü

Kur'an'da embriyonun ilk aşaması nutfe aşamasıdır. Tercüme edilirken tipik olarak "sperm-damlası" gibi kelimeler kullanırken bazı Müslümanlar ise bu kelimeyi hücre bölünmesinin erken aşamalarındaki döllenmiş yumurta olarak yorumlama eğilimindedir. Nutfe, kelimesi kelimenin tam anlamıyla küçük bir miktar sıvı anlamına geliyordu ve meni için bir örtmece idi. Klasik Arapça dilindeki Arap Lisanı Sözlüğü (Lisan el Arab) nutfe kelimesi için şu tanımları verir:

Biraz su, bir su kabında kalan az miktarda su, bir kovada kalan az miktarda su, saf su, insanın suyu. Meniye az miktarda olduğu için nutfe denir.

Nutfe'nin İslam öncesi bir şiirde “şarap tulumunun dibinde kalan az miktarda şarap” anlamında kullanıldığı görülebilir.

Abese 18-19 ve Mürselat 20-22'ye Mü'minun 13 ile birlikte bakıldığında tıpkı daha önce Yahudiler ve Yunanlılar tarafından da inanıldığı ve hadislerde de teyit edildiği gibi nutfenin rahimde depolanarak embriyoya dönüşen sperm olduğunu net bir şekilde görülmektedir.

Abese suresi 18-19. ayetler:
18. Allah, onu hangi şeyden (شَىْءٍ) yarattı?
Min eyyi şey-in (شَىْءٍ) ḣalekah(u)
19. Az bir sudan (نُّطْفَةٍ). Onu yarattı ve ona ölçülü bir şekil verdi.
Min nutfetin (نُّطْفَةٍ) ḣalekahu fekadderah(u)

Mürselat suresi 20-22. ayetler:
20. Sizi önemsenmeyen bir sudan (مَّآءٍ مَّهِينٍ) yaratmadık mı?
Elem naḣlukkum min mâ-in mehîn(in) (مَّآءٍ مَّهِينٍ)
21-22. Onu belli bir süreye kadar sağlam bir yere (قَرَارٍ مَّكِينٍ) yerleştirdik (جَعَلْنَٰهُ).
Fe cealnâhu (جَعَلْنَٰهُ) fî karârin mekîn (قَرَارٍ مَّكِينٍ) ilâ kaderin ma’lûm.

Mü'minun suresi 13.ayet:
Sonra onu güvenli ve sağlam bir mekanda (قَرَارٍ مَّكِينٍ) bir nutfe (نُطْفَةً) kıldık (جَعَلْنَٰهُ).
Summe cealnahu (جَعَلْنَٰهُ) nutfeten (نُطْفَةً) fi kararin mekin (قَرَارٍ مَّكِينٍ).

Mürselat suresi ve Mü'minun suresindeki ilgili ayetlerin arasındaki paralelliğe bakın, ikisi de "Biz onu güvenli bir yere (karârin mekîn) yerleştirdik (cealnâhu)" diyor.  Dikkat edilmesi gereken diğer nokta ise şudur ki bu ayetlerden birinde nutfe kelimesi kullanılırken diğerinde 'suyla tutulan' anlamına gelen mâ-in mehîn(in) ifadesi kullanır. 'Mâ' meni için başka bir ortak örtmece idi.

Her iki ayette de gördüğümüz 'cealnâhu' daki 'hu' onu veya o anlamlarına gelebilir ve Mü'minun 13'te de 'Onu yerleştirdik' tabirinde karşımıza çıkar. Bununla birlikte Mürselat suresi 21.ayette sıvıya atıfta bulunmaktadır çünkü önceki ayette "siz" ifadesini kullanır ve sonra sudan bahseder.

Bunun yanında tekrar belirtmekte yarar var ki Kur'an hiçbir zaman dişi yumurtalarından bahsetmez.

İnsan suresi 2.ayette şöyle yazar:
"Şüphesiz biz insanı, karışım hâlindeki az bir sudan (meniden) yarattık ve onu imtihan edeceğiz. Bu sebeple onu işitir ve görür kıldık."
İnnâ ḣalaknâ-l-insâne min nutfetin emşâcin nebtelîhi fece’alnâhu semî’an basîrâ(n)

Bazı Müslümanlar bu ayetteki 'nutfetin emşâcin' ibaresinin kadın yumurtalığına atıfta bulunduğunu söylerler fakat bunun elle tutulur yanı yoktur. Buradaki 'emşâcin' karıştırılmış demektir. Yani Kur'an'da anlatılan ve bilimle zerre uyuşmayan bu hatalı durum, meni ile aybaşı kanının bir araya gelmesiyle embriyoyu oluşturduğunu zanneden antik Hint embriyologları ve Aristo'nun görüşleri ile, erkek ve kadın sıvısının bir araya gelerek embriyoyu oluşturduğunu zanneden Hipokrat ve Galen'in yanlış teorileri ile oldukça benzer ve aynı derecede bilim dışıdır.

İlgili ayetin birbirine karışmış iki sudan bahsettiği oldukça açıktır ama birde İbn-i Kesir'in ilgili ayet tefsirine bakalım:
«Doğrusu Biz, insanı katışık bir damla sudan yaratmışızdır.» Karışık, katışık ve iç içe girmiş, bir kısmı bir kısmına karışmış sudan. İbn Abbâs: «Katışık bir damla sudan» kavli ile erkeğin ve kadının suyunun birleşip karışması kastedilmiştir, der. Bilâhare bu su tavırdan tavıra, hâlden hâle, renkten renge geçer. İkrime, Mücâhid, Hasan ve Rebî' İbn Enes te ilgili kelimenin, erkeğin suyunun kadının suyu ile karışması anlamına geldiğini bildirirler.

Alaka (عَلَقَةً) Bölümü

Embriyo ayetleri için tefsilerdeki ortak karar 'Alaka'nın kan anlamına geldiği idi. Çok sayıda tefsirde kan (al dam الدم), pıhtılaşmış kan (al dam al jamid الدم الجامد), konjekte edilmiş kan (al barajı jamid, الدم الجامد) veya sadece kırmızı ('alaqah hamra علقة حمراء) olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte, modern zamanlarda bazı savunucular, özellikle de bunun biyolojik gerçekliğe aykırı olduğunu bilenler 'alaka' ve 'alak' için bazı diğer sözlük tanımlarını kullanarak kelimeyi yeniden yorumlamaya çalıştılar. Bu alternatiflerin her biri problemlidir çünkü 'alaka'nın ana yani temel anlamlarından biri pıhtılaşmış kandır.

Kusurlu bir iddia da 'alaka'nın askıya alınmış veya asılı bir şey anlamında kullanıldığıdır çünkü ilk dönemlerde embriyonun amniyotik sıvı içinde yüzdüğü ve gömülü olduğunu uterus duvarına bir sap ile bağlanıyor denir. Sorun şu ki tüm embriyolar bağlantı saplarının altından aşağı doğru sarkmaz. Aksine yerleşmenin nerede gerçekleştiğine bağlıdır. Uterus oldukça yatay bir şekilde de uzanabilir ve bu nedenle yerleşmenin meydana geldiği tarafa bağlı olarak embriyo, sapının üstünde de olabilir.

Birçok plasenta ve ultrason taraması yerleşmenin %26 ila 53 oranında uterusun ön duvarında gerçekleştiğini ispatlamıştır. Bu yüzden bu teorisyenler genel bir oluşum kuralı olmayan bu durum için öne sürdükleri "asılı bir şey" teorisinden daha iyisini bulmalılar.

Arka duvarda ve bağlantı saplarının altında yer alan embriyoları tanımlamak için "alaka" kelimesinin uygunluğuna ilişkin yukarıda bahsettiğim Kur'an'ı bilime uydurmak için kelimeye asıl anlamı dışında yan anlamlar yüklenerek yapılan modernist yorumlara aldanmadan önce bazı şeylere daha derinlemesine bakmak gerekir. Çünkü 'asılı' anlamına geliyor dedikleri alak'ın embriyoyu bağlantı sapıyla ilişkili olarak tanımlamanın iyi bir yolu olacağını düşünmek mantıksızdır. Asıl anlamını yok sayarak "Asılı bir şey" anlamına gelir dedikleri alak'ın (علق 'alak) yalnızca asılı bir şey olmadığını, bunun yerine tüm bir tertibatın veya bir ipin dikey şekilde asıldığını söylerken kullanılabileceği unutulmamalıdır. Basit bir örnek olarak kuyudaki ipin ucunda asılı olan kova verilebilir. Halbuki sap belirgin bir sertliğe sahiptir, yani kuyudaki bir kova gibi yer çekimi altında dikey olarak asılı değildir.

Sülük İddiası

Pek çok Modernist 'Kuran'daki alaka'nın metaforik olarak sülük anlamına geldiğini ve bunun bir embriyoya benzer olduğunu iddia ediyor. Halbuki sahibinden kan emen bir sülükten farklı olarak embriyo kanı ve atık ürünlerini annesiyle birlikte dolaştırır ve değiştirir. Ayrıca bir sülük kendisini doğrudan dış yüzeye bağlar. Buna karşılık blastokist aşamasındaki embriyo, sinsityotrofoblast adı verilen, etrafını saran bir dış hücre tabakası vasıtasıyla uterus duvarına (endometriyum) implante edilir. Tüm embriyoyu duvarın içine gömüp endometriyumu ele geçiren, dolaşımsal bir bağlantı kuran ve daha sonra plasentanın dış katmanını oluşturacak olan sinsityotrofoblast'tır. Yani sülükle oldukça zıttır.

Bir sülük, boyut, davranış, şekil, renk, görünüm gibi birçok özelliğe sahiptir. Kur'an'ı okuyanlar eğer anlamak için bu kadar uğraşmak zorunda kalacaksa ve dinleyici kitle de bu kadar bilimsel bilgiye sahip olmayacaksa "alaka"nın mecazi anlam taşıdığını öne sürmek bir anlam ifade etmiyor.

Pıhtılaşmış Kan

Birçok tefsirde yazdığı gibi "Alaka" nın anlamlarından biri de pıhtılaşmış kandır. MS.670'de ölmüş olan İslam öncesi ünlü Arap şairlerinden Ziyad ibn-i Muaviye'nin (Al-Nābighah) Allah hakkında yazdığı bir şiirinde kan kelimesini aynı bağlamda kullandığı görülür.

الخالق البارئ المصور في الأرحام
ماء حتى يصير دما
Yaratan, yapan, biçimlendiren, rahim suyunda kan olana kadar...

Daha önce bir örneğini gösterdiğim gibi bu şiirde de "Su" yani "ma" bazen Kur'an ve hadislerde de  karşımıza çıktığı gibi "meni" için bir örtmece olarak kullanılmıştır.

Kur'an eğer bir ilahtan geliyor olsaydı ve amacı gerçekten tüm insanlara mesaj vermek olsaydı, yani iddia ettiği gibi apaçık olsaydı onu gönderdiği iddia edilen Allah'ın geniş anlamlara sahip olabilen bir kelime yerine doğrudan ilgili biyolojik olan net kelimeyi kullanması gerekmez miydi? Aynı nedenden dolayı pıhtılaşmış kanı sadece görsel bir mecaz olarak kullanmak bile saçma olacaktır. Mükemmel bir yazar, hatalı sözcük seçimleri ile yanlış anlaşılmalara neden olmaktan kaçınacaktır.

Mudga (مُضْغَةً) Bölümü

"Mudga" çiğnemeye uygun büyüklükteki et parçası anlamına gelir.

Bazı Müslümanlar herhangi bir kanıt göstermeden çiğnenmiş, hatta üzerinde diş izi bulunan bir et parçası anlamına geldiğini iddia ediyor. Maalesef bu insanlar üzerinde ısırık izleri bulunan sakız görüntüsünün hemen yanına yerleştirilen bir embriyo görüntüsü ile kendilerinden geçiyorlar. Halbuki bu sorunlu bir argümandır. Bu argümanla ilgili problemler şunlardır:

1- İlk olarak "Mudga" kelimesinin asıl anlamını geri plana atıyorlar. Çünkü bir çiğnemelik boyuttaki et parçası demektir, çiğnenmiş et parçası demek değildir!
2- Sakız üzerinde muntazam diş izleri bırakmak bir et parçasına göre çok daha kolaydır.
3- Gelişiminin erken dönemindeki embriyo’da, nöral tüpün biri sağında diğeri solunda olmak üzere çift olarak oluşan mezodermal doku kümesi olan somitler çıkıntılı bir yapıya sahip olmasın karşın diş izleri girintilidir.

Hac suresi 5.ayette "mudga"nin biçimsiz bir et parçası olduğundan yani bir forma sahip olmadığından bahseder. Bu aşamanın “izâmen (kemik) (عِظَٰمًا)” yani kemik aşamasından önce göründüğü göz önüne alındığında böyle bir açıklama embriyo hakkında bilgi veremez. Açıklamanın bu belirsizliği yalnızca gerçek bilgiye sahipmiş gibi davranan bir yazar için tipik bir durum olabilir.

KEMİKLER, GİYDİRME VE BEDEN AŞAMALARI

Tıp Bilimine Göre Kemik ve Kas Oluşumu

Bilimle kıyaslamadan önce Kur'an'daki anlatıma göre Allah'ın önce kemikleri (izâmen) yarattığını, daha sonra onları et ile (lahmen) giydirdiğini (kesevnâ) giydirdiği aklınızın bir köşesinde tutmalısınız. Şimdi ilgili konuya dair bilimsel kaynaklara bakacak ve sonunda bunu Kuran'la karşılaştıracağız.

Mezoderm erken embriyonun üç tabakasının ortasıdır. Paraksiyal mezoderm hücreleri nöral tüpün her iki tarafında "somitler" denilen bir dizi blok oluşturur (bu tüp sonunda omuriliği ve beyni oluşturur). Bu somitler kıkırdak şablonlarını oluşturan sklerotom ve miyotom olarak farklılaşacak ve kaslar da dahil olmak üzere gelecekteki eksenel iskeletin bağ dokuları haline gelecektir. Miyotom, farklılaşır ve bir sklerotom olarak kıkırdak üretecek olan mezenkimde yoğunlaşarak kıkırdak üretir. Her bir işlem bir kraniokaudal sekanstaki (baştan kuyruğa) somitlerin altında bölümsel olarak meydana gelir.

Yanal mezoderm plakaları uzuv tomurcuklarını oluşturmak için belirli pozisyonlarda hızlı bir şekilde çoğalır. Orada mezenkim hücreleri uzuv tomurcukları içinde farklı kütlelere yoğunlaşır. Bu mezenkim hücreleri kıkırdak kalıbını salgılayan ve içine gömülen kondrositlere farklılaşır. Böylece gelecekteki uzuv kemiklerinin kıkırdak modelleri yavaş yavaş oluşur. Kıkırdak modelleri oluştuktan sonra hala büyümeye devam ederken, kıkırdak, kıkırdak modellerinin merkezlerinden dışarı doğru işleyen genç kemik hücreleri olan osteoblastlar ile yani tam anlamıyla gerçek kemikler ile değiştirilir.

Bu arada uzuv kaslarının oluşum süreci uzuv tomurcukları ortaya çıkar çıkmaz başlar. Miyoblast hücreleri uzuv tomurcuklarına yerleşmek üzere somitlerden göç eder. Yoğunlaşan mezenkim, kıkırdak özelliği kazanmaya başladığında ve ortaya çıkan kıkırdak modelleri salınmaya başlamadan önce, farklı kütlelere toplanır, farklılaşır ve kas liflerine kaynaşırlar.

Kur'an'ın Anlatımı ile İlgili Sorunlar

İlk olarak, kemik oluşumunun, öncülleri çevresinde kas gelişmeye başladıktan çok sonra başladığı açıktır. Bu nedenle Kur'an'da yazdığı gibi önce kemiğin oluşup sonra ona et giydirilmesi anlatımının bilimsel bir temeli yoktur. "Kesevnâ"dan önce gelen "fe" ön eki kesintisiz bir sırayı gösteren "ve sonra" anlamına gelir.

Ek olarak Kur'an'daki embriyo oluşum ve gelişim sürecini savunanların Kur'an'ın bu hatalı anlatımında kıkırdaktan (غضروف) neden bahsetmediğini, bunun yerine sadece kemikten bahsettiğini açıklamak zorundalar. Çünkü kaslardan sonra en gözle görülür ve iyi gelişen şey kıkırdaktır. Kemik daha sonra kıkırdağın yerini alır ve Kur'an'daki anlatımın aksine kemikleşme son süreçtir.

Her durumda Kur'an'ın yazarının embriyoloji bilgisi yanlıştır. Kasların, kemiklerin veya öncüllerinin eş zamanlı olarak geliştiğini gördük ve bu süreci detaylıca anlattım.

Hadi diyelim ki kelime o anlama sahip olmasa da orada kıkırdaktan bahsettiğini iddia edeceksiniz. Yani Kur'an ilk kemik oluştu diyor ya, hadi onu sizin için kıkırdak yapalım, ki bu yine bilimsel gerçeğe uymuyor ya neyse. Böyle bile olsa kas ve kıkırdak öncüllerinin uzuv tomurcuğunda aynı anda var olduğu gerçeği ile yüzleşmek zorunda kalırsınız...